ilewatów.pl

Kalkulator

Ile kilowatów naprawdę potrzebuje ten dom

Moc źródła ciepła dobiera się do zapotrzebowania budynku, nie do metrażu. Ten kalkulator rozbija je na dwie części — przegrody i wentylację — bo to druga z nich decyduje o tym, czy rekuperacja ma sens, a prawie żaden kalkulator o nią nie pyta.

Twój budynek

Bryła

Po podłodze, tylko pomieszczenia ogrzewane. Garaż i nieogrzewany strych nie liczą się.

Wysokość wchodzi do kubatury, czyli do strat wentylacyjnych. Nie zmienia strat przez przegrody, bo wskaźnik jednostkowy odnosi się do powierzchni podłogi — to ograniczenie metody wskaźnikowej i mówimy o nim wprost.

Przegrody

Zostaw puste, żeby użyć wartości z tabeli. Wpisz własną, jeśli masz audyt albo świadectwo energetyczne — one podają tę liczbę wprost.

Wentylacja

To jest pole, którego większość kalkulatorów w ogóle nie ma — a przy wentylacji grawitacyjnej odpowiada ono za jedną czwartą strat.

Warunki

Mieszkańcy wchodzą wyłącznie do ciepłej wody użytkowej — nie zmieniają zapotrzebowania na ogrzewanie.

Ile ciepła potrzebuje ten dom

  • Moc na ogrzewanie  —
  • Straty przez przegrody —
  • Straty wentylacyjne —
  • Wskaźnik na metrdo porównania z tabelą standardów—
  • Zużycie roczne na ogrzewanie —
  • Moc na ciepłą wodę —
  • Razem do doboru źródłaogrzewanie plus ciepła woda—

 

Na co idzie ciepło

Przegrody Wentylacja

Zmień rodzaj wentylacji i zobacz, jak przesuwa się podział. Przy rekuperacji prawy słupek prawie znika — i to jest cały argument za rekuperacją.

Co z tą liczbą zrobić

Ten sam dom przy innej wentylacji

WentylacjaStratyRazemRóżnica

Rekuperacja nie zmienia przegród — zbija wyłącznie prawą kolumnę. Dlatego w domu nieocieplonym daje mniej, niż obiecuje ulotka.

Dokąd stąd

Zapotrzebowanie to punkt wyjścia do trzech decyzji:

  1. Dobór mocy pompy ciepła — moc dobiera się do tej liczby, nie do metrażu
  2. Sprawdzenie grzejników — czy oddadzą tyle przy parametrach pompy
  3. Ocena termomodernizacji — przelicz ponownie dla lepszego standardu i porównaj

Przenieś ten wynik do kalkulatora grzejników — wskaźnik pojedzie razem z linkiem, więc wystarczy podać metraż pokoju.

Osadź ten kalkulator na swojej stronie

Wolno używać bezpłatnie, także komercyjnie. Warunek jest jeden: nie usuwaj stopki z odnośnikiem do źródła.

Dlaczego metraż nie wystarcza

Najczęstsza metoda doboru pompy ciepła w polskich ofertach brzmi: „sto metrów, weź osiem kilowatów". To nie jest obliczenie, to jest średnia z bardzo szerokiego rozkładu — a różnica między domem z 1975 roku a domem z 2020 przy tym samym metrażu sięga czterokrotności.

Zapotrzebowanie zależy od czterech rzeczy: powierzchni, jakości przegród, intensywności wentylacji i strefy klimatycznej. Metraż to jedna z nich.

Dwa składniki, nie jeden

Budynek traci ciepło dwiema drogami i mylenie ich prowadzi do złych decyzji inwestycyjnych.

Straty przez przegrody

Ściany, dach, okna, podłoga na gruncie. Zależą od izolacyjności — i to je poprawia docieplenie. To jest ta część, o której mówi każda oferta termomodernizacji.

Straty wentylacyjne

Powietrze wymieniane w budynku trzeba ogrzać od temperatury zewnętrznej do wewnętrznej. Fizyka jest tu jednoznaczna i wyjątkowo prosta:

Qw = 0,34 × n × V × ΔT × (1 − η)

gdzie 0,34 to pojemność cieplna powietrza w Wh/(m³·K), n — krotność wymian na godzinę, V — kubatura ogrzewana, ΔT — różnica temperatur, η — sprawność odzysku ciepła.

Docieplenie ścian nie zmienia tego składnika ani o wat. Zmienia go wyłącznie szczelność i rekuperacja.

Dlaczego to rozróżnienie jest warte pieniędzy

Dom 150 m² z wentylacją grawitacyjną traci na samej wentylacji 3–5 kW przy −20 °C. To bywa jedna czwarta całego zapotrzebowania. Właściciel, który wydaje sześćdziesiąt tysięcy na docieplenie ścian, nie rusza tej ćwiartki — i dziwi się, że rachunek spadł mniej, niż obiecywała symulacja.

Odwrotnie też: w budynku pasywnym, gdzie przegrody są już świetne, wentylacja bywa dominującym składnikiem strat. Tam rekuperacja nie jest dodatkiem, tylko warunkiem osiągnięcia standardu.

Jak liczymy

Metodą wskaźnikową. Wskaźnik jednostkowy w W/m² opisuje całość zapotrzebowania dla warunków odniesienia: strefa III i wentylacja grawitacyjna o krotności 0,5. Silnik wydziela z niego część wentylacyjną, żeby zostawić czystą cechę przegród, przeskalowuje ją na Twoją strefę klimatyczną i dokłada wentylację policzoną z Twoich danych.

Dzięki temu przy warunkach odniesienia wynik wraca dokładnie do iloczynu wskaźnika i powierzchni — a przy każdych innych zmienia się w obie strony, zgodnie z fizyką. Pełny zapis wzorów jest na stronie Metodologia.

Zużycie roczne

Liczone metodą stopniodni: E = 24 × SD × Q / ΔTproj. To przybliżenie, które nie zna Twoich nawyków ani zysków słonecznych — traktuj je jako rząd wielkości, nie jako prognozę rachunku.

Skąd wziąć wskaźnik dla swojego domu

Kalkulator proponuje wartość ze standardu budynku, ale pozwala ją nadpisać — i warto to zrobić, jeśli masz twarde dane.

  • Świadectwo charakterystyki energetycznej — podaje zapotrzebowanie wprost, to najlepsze źródło
  • Audyt energetyczny — jeśli robiłeś go pod Czyste Powietrze, liczba tam jest
  • Rachunek za gaz — roczne zużycie w m³ razy 10 kWh daje energię; podziel przez liczbę godzin sezonu i porównaj

Jeśli nie masz żadnego z tych trzech, wartość ze standardu jest rozsądnym przybliżeniem — pod warunkiem, że traktujesz wynik jako punkt wyjścia do rozmowy z projektantem, a nie jako specyfikację zamówienia.

Częste pytania

Ile kilowatów potrzebuje dom 150 m²?

Zależy od standardu budynku i wentylacji. Dom nieocieplony z lat 70. potrzebuje przy 150 m² około 26 kW, dom z lat 90. z ociepleniem 5–8 cm około 16 kW, a budynek w standardzie WT 2021 około 6–7 kW. Różnica sięga czterokrotności przy tym samym metrażu, dlatego dobór mocy po samej powierzchni jest zgadywanką.

Ile ciepła ucieka przez wentylację?

W domu 150 m² z wentylacją grawitacyjną o krotności 0,7 wymiany na godzinę straty wentylacyjne wynoszą przy −20 °C około 3,7 kW. To zwykle 20–30% całego zapotrzebowania. Rekuperacja o sprawności 80% zbija tę wartość poniżej kilowata.

Czy to jest świadectwo charakterystyki energetycznej?

Nie. Świadectwo jest dokumentem regulowanym, wystawianym przez osobę wpisaną do centralnego rejestru, i liczy się je inną metodą. Ten kalkulator daje szacunek do wstępnej oceny inwestycji — różnica wobec obliczenia projektowego to zwykle 10–20%.

Czym różni się metoda wskaźnikowa od PN-EN 12831?

Norma PN-EN 12831 liczy każde pomieszczenie osobno, uwzględniając powierzchnię i współczynnik przenikania każdej przegrody, mostki termiczne, orientację i temperaturę pomieszczeń sąsiednich. Metoda wskaźnikowa operuje jedną liczbą na cały budynek. Do wstępnej oceny wystarcza, do zamówienia sprzętu nie.

Jaką strefę klimatyczną wybrać?

Strefa III obejmuje większość kraju, w tym Warszawę, Kraków i Katowice, i ma temperaturę projektową −20 °C. Pas nadmorski to strefa I (−16 °C), Poznań i Wrocław strefa II (−18 °C), wschód kraju strefa IV (−22 °C), a Suwalszczyzna i tereny górskie strefa V (−24 °C).

Czy liczba mieszkańców zmienia zapotrzebowanie na ogrzewanie?

Nie w tym kalkulatorze. Mieszkańcy wchodzą wyłącznie do ciepłej wody użytkowej, gdzie doliczamy zwyczajowo 0,2 kW na osobę do doboru mocy źródła. Zyski ciepła od ludzi i urządzeń istnieją, ale przy obliczeniach mocy projektowej pomija się je celowo — moc ma wystarczyć także wtedy, gdy nikogo nie ma w domu.

Zobacz też