Dlaczego dobór pod pompę wygląda inaczej
Grzejnik dobiera się zawsze tak samo: musi oddać tyle ciepła, ile pomieszczenie traci przy projektowej temperaturze zewnętrznej. Zmienia się tylko jedno — przy jakich parametrach ma to zrobić.
Kocioł pracuje przy 75/65 i grzejnik oddaje wtedy pełną moc katalogową. Pompa ciepła pracuje przy 45/35, gdzie ten sam grzejnik oddaje około trzydziestu procent. Żeby dostarczyć tę samą ilość ciepła, potrzeba więc grzejnika ponad trzykrotnie większego.
To nie jest wada pompy ciepła — to konsekwencja tego, że pracuje ona przy niskiej temperaturze, bo tylko wtedy ma sens ekonomiczny. Ale jest to koszt, który trzeba policzyć przed decyzją, a nie po.
Jak liczymy
Wzór jest ten sam co przy sprawdzaniu istniejących grzejników, tylko rozwiązany względem mocy nominalnej:
Qnom = Qpotrzebne / (ΔTlog / 49,8)n
gdzie ΔTlog to logarytmiczna różnica temperatur przy docelowych parametrach, a n — wykładnik charakterystyki grzejnika.
Wynik to moc, której trzeba szukać w karcie katalogowej producenta — zawsze podawanej dla warunków 75/65/20, oznaczanych jako ΔT50.
Skąd wziąć zapotrzebowanie pomieszczenia
To jest dana wejściowa, której kalkulator nie policzy za Ciebie, bo zależy od przegród konkretnego pokoju. Trzy drogi, od najlepszej:
- Obliczenia projektowe według PN-EN 12831, wykonane pomieszczenie po pomieszczeniu — to jedyna wiarygodna podstawa do zamówienia sprzętu
- Audyt energetyczny albo świadectwo charakterystyki, jeśli podaje rozbicie na pomieszczenia
- Szacunek ze wskaźnika — policz zapotrzebowanie całego budynku i podziel proporcjonalnie do powierzchni
Trzecia droga wystarcza do wstępnej oceny kosztów, ale ma wadę: rozkłada zapotrzebowanie równomiernie, a w rzeczywistości pokoje narożne i od północy potrzebują o 10–20% więcej niż średnia, a wewnętrzne odpowiednio mniej.
Typy grzejników płytowych
Oznaczenie mówi o liczbie płyt grzewczych i pakietów konwekcyjnych. Przy tej samej wysokości i długości różnica w mocy jest znaczna.
| Typ | Moc na metr, wys. 60 cm | Głębokość | Kiedy stosować |
|---|---|---|---|
| Typ 11 | około 700 W | 6–7 cm | małe pomieszczenia, wąskie wnęki |
| Typ 22 | około 1 300 W | 10–11 cm | najczęstszy wybór |
| Typ 33 | około 1 900 W | 15–16 cm | modernizacja pod pompę ciepła |
Wartości orientacyjne dla warunków katalogowych 75/65/20. Konkretne modele różnią się o kilkanaście procent — karta producenta zawsze wygrywa.
Dlaczego typ 33 jest odpowiedzią na większość pytań
Przy modernizacji pod pompę ciepła najczęściej trafia się na sytuację, w której w miejscu grzejnika typu 22 trzeba zmieścić moc o połowę większą. Typ 33 daje dokładnie to — te same wymiary zewnętrzne poza głębokością, te same przyłącza, około 50% więcej mocy.
Ograniczeniem bywa głębokość: szesnaście centymetrów pod parapetem to czasem za dużo. Wtedy zostaje wydłużenie grzejnika albo grzejnik z wentylatorem, który przy niskich parametrach radzi sobie wyraźnie lepiej, ale wymaga zasilania i generuje hałas.
Czego kalkulator nie sprawdzi
Większy grzejnik potrzebuje większego przepływu, żeby utrzymać zakładane schłodzenie. Jeśli instalacja została zwymiarowana pod kocioł, średnice przewodów i pompa obiegowa mogą nie udźwignąć wymiany wszystkich odbiorników na większe.
To jest moment, w którym kończy się kalkulator, a zaczyna projektant. Wymiana kilku grzejników zwykle nie stanowi problemu, wymiana wszystkich w domu — bywa, że tak.
Częste pytania
Jaki grzejnik do pokoju 20 m² przy pompie ciepła?
Przy zapotrzebowaniu około 1 200 W i parametrach 45/35 potrzebny jest grzejnik o mocy katalogowej około 4 040 W, czyli typ 33 o długości mniej więcej 2,2 metra przy wysokości 60 cm. Przy parametrach 55/45 wystarczyłoby około 2 350 W, czyli typ 22 o długości 1,9 metra albo typ 33 o długości 1,3 metra.
O ile większy musi być grzejnik przy pompie ciepła niż przy kotle?
Przy parametrach 45/35 zamiast 75/65 potrzeba grzejnika o mocy katalogowej mniej więcej 3,3 razy większej. Przy 55/45 — około dwukrotnie większej. Wynika to z tego, że moc grzejnika zależy od różnicy temperatur w potędze około 1,3.
Czym różni się grzejnik typu 22 od typu 33?
Liczbą płyt grzewczych i pakietów konwekcyjnych. Typ 22 ma dwie płyty i dwa pakiety, typ 33 — trzy i trzy. Przy tych samych wymiarach zewnętrznych typ 33 daje około 50% więcej mocy, kosztem większej głębokości: około 16 cm zamiast 11 cm.
Czy można dobrać grzejnik z samej powierzchni pokoju?
Tylko orientacyjnie. Zapotrzebowanie zależy od izolacji przegród, powierzchni okien, orientacji względem stron świata i tego, czy pomieszczenie jest narożne. Pokój narożny od północy potrzebuje o 10–20% więcej niż wewnętrzny o tej samej powierzchni.
Czy większy grzejnik zwiększy rachunek za ogrzewanie?
Nie — jest odwrotnie. Większy grzejnik pozwala obniżyć temperaturę zasilania przy tej samej mocy oddawanej, a niższa temperatura zasilania to wyższy współczynnik efektywności pompy. Grzejnik przewymiarowany nie szkodzi tak, jak przewymiarowana pompa.