Przeczytaj to, zanim użyjesz tych liczb. Karty katalogowe producentów podają moc niespójnie i nie da się z nich zrobić jednej wiarygodnej średniej. Poniższe wartości są orientacyjne i służą do interpolacji między punktami pracy, a nie do opisania konkretnego urządzenia. Jeśli masz kartę swojej pompy — użyj jej liczb, kalkulator na to pozwala.
Dlaczego pompa powietrzna traci moc przy mrozie
Pompa ciepła nie wytwarza ciepła, tylko je przenosi — pobiera je z powietrza zewnętrznego i oddaje do instalacji. Im zimniejsze powietrze, tym mniej energii da się z niego odebrać przy tej samej pracy sprężarki. Moc grzewcza spada więc razem z temperaturą, a współczynnik efektywności razem z nią.
Pompa gruntowa tego problemu nie ma. Temperatura dolnego źródła na głębokości kilkudziesięciu metrów jest stała przez cały rok, więc moc nie zależy od pogody.
Krzywa spadku mocy — wartości względne
Wartości odniesione do punktu A7/W35, czyli siedmiu stopni na zewnątrz i trzydziestu pięciu w zasilaniu. Między punktami kalkulator interpoluje liniowo.
| Punkt pracy | Moc względna | Pompa 10 kW odda | Kiedy występuje |
|---|---|---|---|
| A7/W35 | 100% | 10,0 kW | typowy dzień jesienny, punkt z ofert |
| A2/W35 | 92% | 9,2 kW | przeciętna doba sezonu grzewczego |
| A−7/W35 | 80% | 8,0 kW | mroźny dzień, punkt projektowy w normach |
| A−15/W35 | 70% | 7,0 kW | kilkanaście godzin w sezonie |
| A−20/W35 | 66% | 6,6 kW | temperatura projektowa strefy III |
| A−25/W35 | 62% | 6,2 kW | rzadko, tereny górskie i wschód |
Wartości orientacyjne dla pomp powietrznych z modulacją. Konkretne urządzenie może odbiegać w obie strony, a przy niektórych modelach inwerterowych moc przy A−7 bywa wyższa niż przy A7, bo sprężarka pracuje wtedy z inną częstotliwością.
Największa pułapka w ofertach
Oferty podają zwykle moc przy A7/W35, bo to najładniejsza liczba. Zapotrzebowanie budynku liczy się natomiast przy temperaturze projektowej, czyli −20 °C w większości Polski. Pompa opisana jako dziesięciokilowatowa daje wtedy około sześciu i pół kilowata.
Zestawienie „10 kW pompy na 10 kW zapotrzebowania" jest więc obarczone błędem rzędu jednej trzeciej. Dlatego kalkulator doboru pyta wprost, którego punktu dotyczy podana moc.
Rozkład godzin sezonu grzewczego
Bez tej tabeli nie da się policzyć, ile ciepła w sezonie przypadnie na grzałkę. Liczy się nie sama temperatura punktu biwalentnego, tylko to, ile godzin w roku spędza się poniżej niego — a mrozy są dużo rzadsze, niż podpowiada intuicja.
| Przedział temperatur | Godzin w sezonie | Udział |
|---|---|---|
| +10 do +15 °C | 1 200 | 24% |
| +5 do +10 °C | 1 300 | 26% |
| 0 do +5 °C | 1 200 | 24% |
| −5 do 0 °C | 800 | 16% |
| −10 do −5 °C | 350 | 7% |
| −15 do −10 °C | 120 | 2,4% |
| −20 do −15 °C | 30 | 0,6% |
Wartości orientacyjne dla środkowej Polski, sezon październik–kwiecień, około 5 000 godzin. Do weryfikacji względem typowych lat meteorologicznych dla konkretnej lokalizacji.
Co z tego wynika dla doboru pompy
Godzin poniżej −10 °C jest w sezonie sto pięćdziesiąt, czyli trzy procent. Dlatego pompa pokrywająca osiemdziesiąt procent zapotrzebowania przy temperaturze projektowej potrzebuje grzałki na ułamek procenta energii rocznej — i dlatego dobiera się je z punktem biwalentnym, a nie na pełne pokrycie najzimniejszego dnia dziesięciolecia.
Odwrotna strona tego samego rachunku: skoro połowa sezonu to temperatury powyżej +5 °C, kiedy budynek potrzebuje ułamka mocy projektowej, to zakres modulacji bywa ważniejszy od mocy maksymalnej.
SCOP — wartości orientacyjne
Sezonowy współczynnik efektywności mówi, ile kilowatogodzin ciepła przypada na kilowatogodzinę prądu w skali całego sezonu. Im niższa temperatura zasilania, tym wyższy.
| Typ i parametry | SCOP | Koszt 1 kWh ciepła | Typowa instalacja |
|---|---|---|---|
| Powietrze-woda, 35 °C | 4,4 | 0,24 zł | ogrzewanie podłogowe |
| Powietrze-woda, 45 °C | 3,5 | 0,30 zł | grzejniki po modernizacji |
| Powietrze-woda, 55 °C | 2,9 | 0,36 zł | grzejniki bez zmian |
| Gruntowa, 35 °C | 5,0 | 0,21 zł | podłogówka, dolne źródło pionowe |
| Gruntowa, 45 °C | 4,2 | 0,25 zł | grzejniki, dolne źródło pionowe |
Koszt policzony przy cenie energii 1,04 zł/kWh brutto, stan na sierpień 2026. Realny SCOP zależy od konkretnego urządzenia, strefy klimatycznej i jakości montażu — kalkulator pozwala wpisać wartość z karty produktu.
Dlaczego dziesięć stopni zasilania to jedna trzecia rachunku
Przejście z 55 na 45 °C podnosi SCOP z 2,9 na 3,5, czyli o jedną piątą. Przejście z 45 na 35 — z 3,5 na 4,4, czyli o kolejną czwartą. Łącznie między skrajnymi wariantami rachunek różni się o jedną trzecią.
To jest cały powód, dla którego przed zamówieniem pompy warto sprawdzić moc grzejników przy niskich parametrach. Jeśli obecne grzejniki wymuszą 55 °C, oszczędność będzie o jedną trzecią mniejsza, niż zakłada oferta.
Częste pytania
Ile mocy traci pompa ciepła przy minus dwudziestu stopniach?
Pompa powietrzna oddaje przy −20 °C około 66% mocy podawanej w punkcie A7/W35. Urządzenie opisane jako dziesięciokilowatowe daje wtedy około 6,6 kW. Wartość orientacyjna — konkretne modele różnią się w obie strony.
Ile godzin w sezonie jest poniżej minus dziesięciu stopni?
W środkowej Polsce około 150 godzin, czyli trzy procent sezonu grzewczego. Dlatego pompa niepokrywająca pełnego zapotrzebowania przy temperaturze projektowej potrzebuje grzałki na niewielki ułamek energii rocznej.
Co to jest punkt A7/W35?
Warunki pomiaru mocy pompy: siedem stopni na zewnątrz i trzydzieści pięć stopni wody zasilającej instalację. To najczęstszy punkt podawany w ofertach. Punkt A−7/W35 jest bliższy warunkom projektowym i to jego należy używać do sprawdzenia, czy pompa pokryje zapotrzebowanie budynku.
Jaki SCOP ma pompa ciepła przy grzejnikach?
Przy zasilaniu 45 °C orientacyjnie 3,5 dla pompy powietrznej i 4,2 dla gruntowej. Przy 55 °C, czyli przy grzejnikach bez modernizacji, odpowiednio 2,9 i 3,4. Realna wartość zależy od urządzenia i jakości montażu.